Hacı Arif Bey (Mehmed Ârif; 1831, Eyüp – 1885, İstanbul), 19. yüzyılda yaşamış bir bestekâr, hânende ve meşk hocasıdır. 1844'te Muzıka-yi Hümâyun'un Türk musikisi bölümüne girmiş, Abdülaziz döneminde yeniden saray hizmetinde bulunmuş ve harem kadınlarına şarkı dersleri vermiştir. II. Abdülhamid ile ilişkisi gergin geçmiş, bir isteği kabul etmediği için elli gün odasına kapatılmıştır. Bir çalgı çalmadığı ve nota bilmediği belirtilir; bestelediği eserlerin önemli bir bölümü günümüze ulaşmamıştır. Şarkı formunda öncü sayılmış, kürdili-hicazkâr makamını ortaya koymuş ve müsemmen usulü düzenlemiştir.